Twee korte videogesprekken, dan een verwijzing voor een dubbele mastectomie: de zaak-Kiefel

Camille Kiefel, in 2026 36 jaar, identificeerde zich enkele jaren als non-binair toen ze op 27 augustus 2020 een dubbele mastectomie onderging. De verwijsbrieven die de ingreep mogelijk maakten, kwamen van twee behandelaars die haar elk één keer via Zoom hadden gesproken: volgens de aanklacht een gesprek van ongeveer een uur en een gesprek van ongeveer veertig minuten (bron). Minder dan twee jaar later, rond mei 2022, detransitioneerde ze. Haar rechtszaak zou in januari 2026 voor een jury komen; enkele dagen daarvoor trof ze een schikking met de twee behandelaars en hun werkgevers, zo meldde journalist Benjamin Ryan eind april 2026 (bron).

Twee videogesprekken voor een onomkeerbare ingreep

Kiefel klaagde de maatschappelijk werkster Amy Ruff en de counselor Mara Burmeister aan bij de rechtbank van Multnomah County in de Amerikaanse staat Oregon, samen met hun werkgevers Brave Space en Quest Center for Integrative Health. Volgens de aanklacht sprak Ruff haar op 13 mei 2020 één keer en schreef zij dezelfde dag een verwijzing, zonder eerdere behandeldossiers op te vragen. Burmeister sprak haar op 1 juli 2020; die tweede brief was nodig omdat de zorgverzekering Medicaid de operatie anders niet betaalde. Kiefel had op dat moment de diagnoses ADHD, complexe PTSS, depressie en een gegeneraliseerde angststoornis, en had geregeld suïcidale gedachten. De aanklacht stelt dat de behandelaars die voorgeschiedenis van trauma en zware depressie niet hebben meegewogen. Tegen Fox News vertelde Kiefel dat haar beste vriendin in groep 7 werd verkracht (bron).

Nalatigheid, emotioneel leed en fraude

De aanklacht rustte op drie pijlers: beroepsmatige nalatigheid, het opzettelijk toebrengen van emotioneel leed, en fraude. In de aanklacht van december 2022 stond een eis van ten hoogste 850.000 dollar; later eiste ze 3,5 miljoen dollar. Tegen Fox News zei Kiefel dat ze geen echte informed consent had gekregen en dat ze wilde voorkomen dat andere kwetsbare meisjes en vrouwen hetzelfde overkomt. Volgens de aanklacht verbeterden haar psychische klachten en het onbehagen over haar lichaam na de operatie niet, terwijl de ingreep niet meer terug te draaien was. Fox News meldt daarnaast lichamelijke klachten na de operatie, waaronder duizeligheid, oorsuizen en het syndroom van Raynaud.

Een schikking, geen uitspraak

Enkele dagen voordat de zaak voor de jury zou komen, kwamen partijen tot een vertrouwelijke schikking; het bedrag is niet openbaar gemaakt. Brave Space is volgens Fox News definitief gesloten en was niet bereikbaar; Ruff en Quest Center for Integrative Health reageerden niet op verzoeken om een toelichting. Ook de advocaten van de gedaagden reageerden niet op vragen van Ryan. Omdat het om een schikking gaat, is er geen rechterlijk oordeel over de vraag of de verwijzingen onzorgvuldig waren. Een aparte zaak van Kiefel tegen de kliniek en de chirurg die de operatie uitvoerden, werd afgewezen omdat de verjaringstermijn was verstreken.

Waarom deze zaak ook hier meetelt

De zaak-Kiefel staat niet op zichzelf. Volgens Ryan hebben in de Verenigde Staten in vier jaar tijd ongeveer dertig detransitioners een rechtszaak aangespannen tegen hun zorgverleners. Op 31 januari 2026 kende een jury Fox Varian 2 miljoen dollar toe in een zaak tegen behandelaars die haar op haar zestiende voor een dubbele mastectomie hadden doorverwezen. Voor Nederland is er geen direct juridisch gevolg, maar de vraag achter de klacht speelt overal: hoe grondig moet een traject zijn voordat een onomkeerbare medische ingreep wordt vrijgegeven, en hoe zwaar wegen onderliggende problemen als trauma en depressie daarbij mee? En kunnen twee videogesprekken van samen nog geen twee uur genoeg zijn om zo'n beslissing te dragen?