Het verhaal van Eva: van autisme-diagnose naar hormonen, chirurgie en chronische pijn

Een intelligent maar kwetsbaar meisje, gediagnosticeerd met autisme en adhd. Zo omschrijven de Limburgse ouders van Eva hun dochter in een interview met De Telegraaf. Binnen relatief korte tijd na haar diagnoses kwam Eva terecht in wat haar ouders een "medische transitietrein" noemen — een traject van hormonen, een borstverwijdering en uiteindelijk een baarmoederverwijdering. Vandaag houdt Eva chronische en hevige fysieke pijn over, samen met complicaties en wat de ouders omschrijven als diepe psychische schade.

Een tijdlijn die volgens de ouders te snel ging

Het opvallendst aan het verhaal is niet alleen de uitkomst, maar het tempo. Volgens de ouders werd er nauwelijks tijd genomen om Eva's autisme en adhd eerst zelf te onderzoeken en te behandelen, voordat de gendervraag medisch werd opgepakt. Psychologische hulp voor de onderliggende problematiek werd volgens hen overgeslagen; in plaats daarvan volgde het ene medische besluit al snel op het andere. Van hormonen naar een mastectomie naar een hysterectomie — elke stap leek de volgende logisch te maken, zonder dat er een moment van pas op de plaats werd ingebouwd.

De bekende overlap tussen autisme en gendervragen

Dat Eva's traject begon met een autisme- en adhd-diagnose, is geen toeval. Autistische jongeren zijn structureel oververtegenwoordigd bij genderklinieken, en juist bij hen wordt vaker gewaarschuwd dat gendergevoelens zich moeilijk laten scheiden van andere, onderliggende kwetsbaarheden: sociale onzekerheid, sensorische overprikkeling, moeite met het eigen lichaamsbeeld. Wie deze factoren niet eerst grondig onderzoekt, loopt het risico een symptoom te behandelen als was het de kern van het probleem. Voor Eva's ouders is precies dát de kern van hun klacht: niet dat er naar hun dochter werd geluisterd, maar dat er niet eerst breed genoeg werd gekeken.

Twijfel die als transfoob werd weggezet

De ouders vertellen dat hun kritische vragen tijdens het traject stelselmatig als "transfoob" werden bestempeld, waardoor een inhoudelijk gesprek over de snelheid en onomkeerbaarheid van de stappen nauwelijks mogelijk was. Ze beschrijven bovendien hoe ook Eva zelf onder druk kwam te staan door dreigende taal rond wat er zou gebeuren als ze niet verder zou gaan met de behandeling. Die combinatie — ouders die buitenspel worden gezet en een kind dat onder druk een beslissing neemt — is precies het patroon waar exploratieve, niet-affirmatieve begeleiding voor bedoeld is om te doorbreken.

Wat ouders hieruit kunnen meenemen

Het verhaal van Eva is één getuigenis, geen wetenschappelijk onderzoek, en het bewijst niet dat elk traject zo verloopt. Maar het illustreert wel een risico dat in de literatuur over comorbiditeit steeds terugkeert: als autisme, adhd, trauma of angst niet eerst zelfstandig worden onderzocht en behandeld, is het voor zowel het kind als de ouders vrijwel onmogelijk om onderscheid te maken tussen een kernidentiteit en een symptoom van iets anders. Voor ouders die zelf met gendervragen van hun kind te maken krijgen, is de les niet om per definitie wantrouwend te zijn, maar om aan te dringen op die bredere, langzamere blik voordat er onomkeerbare stappen volgen.