Het verhaal van Eva: van autisme-diagnose naar hormonen, chirurgie en chronische pijn

Een intelligent maar kwetsbaar meisje met de diagnoses autisme en adhd. Zo beschrijft De Dagelijkse Standaard (DDS) op 25 juni 2026 Eva, de dochter van Limburgse ouders die hun verhaal deden in De Telegraaf (bron). Volgens die weergave kreeg Eva hormoonbehandelingen en onderging ze operaties, waaronder een borstverwijdering en een baarmoederverwijdering. Jaren later kampt ze volgens DDS met chronische en hevige lichamelijke pijn, complicaties en diepe psychische schade. Dit artikel steunt op de weergave door DDS, dat zichzelf een nieuws- en opinieweblog noemt.

Een traject dat volgens de weergave snel ging

Het opvallendst aan het verhaal is niet alleen de uitkomst, maar het tempo. DDS schrijft dat er "binnen de kortste keren" onomkeerbare stappen werden gezet en dat Eva geen intensieve, reguliere psychologische hulp kreeg voordat het medische traject begon. Hoeveel tijd er tussen de diagnoses, de hormonen en de operaties zat, vermeldt DDS niet. Ook de leeftijd van Eva en de kliniek waar zij werd behandeld, noemt het stuk niet.

Autisme en adhd bij jongeren in de genderzorg

Dat het verhaal van Eva begint met autisme en adhd, raakt aan iets wat ook in onderzoek is beschreven. De Gezondheidsraad schrijft in zijn advies van 30 juni 2026 dat jongeren die zich in recente jaren aanmelden voor transgenderzorg vaker bijkomende psychosociale problematiek hebben, "bijvoorbeeld autisme, stemmingsproblemen of ADHD" (bron). In een Nederlands onderzoek uit 2010 onder 204 kinderen en adolescenten die naar een genderkliniek waren verwezen, kreeg 7,8 procent (16 van hen) een classificatie in het autismespectrum (bron). Een onderzoek uit 2020 met gegevens van 641.860 mensen vond dat transgender en genderdiverse mensen gemiddeld vaker een autismediagnose hebben dan cisgender mensen (bron).

Wat die samenloop betekent voor de uitkomst van een behandeling, is niet bekend. Volgens de Gezondheidsraad is onderzoek naar de oorzaken van de veranderde samenstelling van de groep, en naar de gevolgen daarvan voor de uitkomsten van hormoonbehandelingen, "momenteel (nog) niet voorhanden". De raad beveelt onderzoek aan bij een groep die de huidige aanmeldingen weerspiegelt, onder wie jongeren met bijkomende psychosociale problemen zoals autisme. Hetzelfde advies beschrijft dat somatische behandeling in het Nederlandse zorgmodel pas aan de orde is na "uitgebreide verkenning, diagnostiek en indicatiestelling". Of dat bij Eva zo is gegaan, is uit de weergave van DDS niet op te maken.

Ouders die zich niet gehoord voelden

DDS schrijft dat de waarschuwingen en zorgen van Eva's vader en moeder werden genegeerd en dat zij moesten toezien zonder te kunnen ingrijpen. Het weblog stelt daarnaast in algemene zin dat ouders met kritische vragen in de Nederlandse zorg als "transfoob" worden weggezet en dat jongeren emotioneel onder druk worden gezet. Voor die algemene beweringen geeft DDS geen bron, en het stuk zegt niet dat dit zo tegen Eva of haar ouders is gezegd.

Wat ouders hieruit kunnen meenemen

Het verhaal van Eva is één getuigenis, hier uit de tweede hand weergegeven. Het is geen wetenschappelijk onderzoek en het bewijst niet dat elk traject zo verloopt. De onderzoekers van de studie uit 2010 concluderen wel dat behandelaars zich bewust moeten zijn van het samengaan van autisme en genderdysforie en van de vragen die dat oproept voor de behandeling. Voor ouders die zelf met gendervragen van hun kind te maken krijgen, is de les niet om per definitie wantrouwend te zijn, maar om te vragen hoe autisme, adhd of andere problemen in de verkennende fase worden onderzocht en meegewogen, voordat er onomkeerbare stappen volgen.