Mount Sinai, NYU en UPMC schikken met Amerikaanse justitie om jeugd-genderzorg dicht te houden

Op 4 september 2026 maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) bekend dat Mount Sinai Health System in New York een schikking had getroffen: de gesloten jeugd-genderkliniek van het ziekenhuis blijft dicht, in ruil voor het afkopen van een fraudeonderzoek. Wat op dat moment als een op zichzelf staande zaak oogde, bleek twee weken later het begin van een patroon. Op 19 september volgden ook NYU Langone Health en het University of Pittsburgh Medical Center (UPMC) met vergelijkbare schikkingen. Daarmee staat de teller in deze reeks op drie grote Amerikaanse ziekenhuisorganisaties die er dit najaar voor kozen te schikken met justitie, in plaats van hun jeugd-genderprogramma voor de rechter te verdedigen.

Mount Sinai opent de rij

Mount Sinai had zijn kinder- en jeugdkliniek voor gendertransitiezorg al gesloten voordat de schikking werd getekend. Het ziekenhuis betaalt een niet openbaar gemaakte boete en stelt daarnaast twee miljoen dollar beschikbaar voor gratis medische zorg aan mensen die schade ondervonden van de gendertransitiebehandelingen die zij als kind kregen. Net als bij latere zaken draaide het onderzoek niet primair om de vraag of puberteitsremmers en hormonen medisch verantwoord zijn, maar om mogelijke overtredingen van de Food, Drug, and Cosmetic Act en de False Claims Act: zorg die bij verzekeraars zou zijn gedeclareerd onder onjuiste diagnosecodes. Justitie prees Mount Sinai opvallend nadrukkelijk voor zijn opstelling. Assistent-minister van Justitie Brett Shumate zei dat "een groeiend aantal ziekenhuizen, zoals Mount Sinai, heeft erkend" dat wijzigen de juiste weg is, en minister van Justitie Todd Blanche onderstreepte dat het ministerie "vastbesloten is zorgverleners die kinderen deze behandelingen gaven verantwoordelijk te houden". Het onderzoek past in een bredere handhavingscampagne die is opgezet naar aanleiding van het presidentiële decreet "Protecting Children from Chemical and Surgical Mutilation" uit januari 2025.

Twee weken later: NYU en UPMC volgen

Op 19 september 2026 maakte het ministerie bekend dat ook NYU Langone Health en UPMC hadden geschikt. NYU Langone betaalt 8,5 miljoen dollar, UPMC 950.000 dollar; beide stoppen per direct met puberteitsremmers, cross-sekse hormonen en operaties bij patiënten onder de 18 jaar. Zoals gebruikelijk bij dit soort schikkingen erkennen beide ziekenhuizen geen enkele onrechtmatigheid, en bevat de overeenkomst geen rechterlijke vaststelling van aansprakelijkheid. NYU Langone motiveerde de keuze vooral praktisch: de schikking voorkomt langdurige rechtszaken en het risico dat vertrouwelijke patiëntgegevens alsnog openbaar zouden moeten worden. De volledige details van die schikking, inclusief de politieke reacties van onder meer de burgemeester en de procureur-generaal van New York, staan in een apart artikel.

Een patroon: de boekhouding, niet de rechtbank

Sinai, NYU en UPMC staan niet op zichzelf. Eerder dit jaar schikten ook Cleveland Clinic, Connecticut Children's Hospital en Texas Children's Hospital met Amerikaanse toezichthouders. Volgens tellingen van betrokken journalisten zijn sinds het aantreden van de tweede Trump-regering minstens veertig Amerikaanse jeugd-genderklinieken gesloten of afgeschaald. Opvallend is de aanpak: federale onderzoekers vechten zelden de wetenschappelijke onderbouwing van puberteitsremmers en hormoonbehandelingen aan voor de rechter. In plaats daarvan richten ze zich op de manier waarop die zorg werd gefactureerd — een fraude-invalshoek die sneller tot een schikking lijkt te leiden dan een langdurig inhoudelijk debat over de effectiviteit van de behandelingen zelf.

Wat dit voor ouders in Nederland betekent

Een Amerikaanse DOJ-schikking heeft geen direct juridisch gevolg voor Nederland: hier loopt geen vergelijkbaar fraudeonderzoek en het zorgstelsel werkt anders. Toch is de onderliggende vraag dezelfde als die achter de Cass Review lag: hoe stevig is de wetenschappelijke basis onder puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen, en hoe zorgvuldig werd die basis intern getoetst voordat een ziekenhuis een compleet behandelprogramma optuigde? In de Verenigde Staten loopt die toets nu vooral via de verzekeringsadministratie in plaats van via de rechtbank. Voor ouders die op dit moment een traject met hun kind doorlopen, verandert er praktisch niets aan de situatie in Nederland. Wel laat de reeks schikkingen zien dat de institutionele steun voor het ongewijzigd doorzetten van puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen ook in de Verenigde Staten afbrokkelt — niet alleen bij toezichthouders, maar nu bij de ziekenhuizen die deze zorg zelf leverden.