Mount Sinai, NYU en UPMC schikken met Amerikaanse justitie en stoppen met genderzorg voor minderjarigen

Op 4 september 2026 maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) bekend dat het een overeenkomst had gesloten met Mount Sinai Health System in New York: het ziekenhuis geeft minderjarigen geen puberteitsremmers en cross-sekse hormonen meer en voert bij hen geen operaties meer uit, en daarmee is het onderzoek van justitie naar mogelijke overtredingen van federale wetgeving afgesloten (bron). Twee weken later bleek dat geen op zichzelf staande zaak. Op 18 september maakte het ministerie vergelijkbare overeenkomsten bekend met NYU Langone en het University of Pittsburgh Medical Center (UPMC) (bron). Daarmee staat de teller in deze reeks op drie grote Amerikaanse ziekenhuisorganisaties die er dit najaar voor kozen te schikken met justitie, in plaats van hun jeugd-genderprogramma voor de rechter te verdedigen.

Mount Sinai opent de rij

Mount Sinai was al eerder in 2026 met de zorg aan minderjarigen gestopt: The Advocate schreef dat gezinnen in februari te horen kregen dat hun tieners er niet langer terechtkonden en dat het jeugdprogramma geen nieuwe patiënten meer aannam (bron). Volgens het persbericht van het ministerie betaalt het ziekenhuis een boete waarvan de hoogte niet is genoemd en stelt het daarnaast twee miljoen dollar beschikbaar voor gratis medische zorg aan mensen die schadelijke gevolgen ondervinden van de behandelingen die zij als kind kregen. Het landelijke onderzoek waar deze zaak uit voortkomt, richt zich volgens het ministerie op mogelijke overtredingen van de Food, Drug, and Cosmetic Act, de False Claims Act en andere zorgwetten, waaronder declaraties met onjuiste diagnosecodes bij federale zorgprogramma's en particuliere verzekeraars. Over leeftijdsgrenzen bestaat in de internationale richtlijn weinig houvast: WPATH schrapte in september 2022 de minimumleeftijden voor hormonen en operaties uit zijn richtlijn (bron). Justitie noemde Mount Sinai in het persbericht "cooperative, proactive, and solution-driven". Brett Shumate, hoofd van de civiele afdeling van het ministerie, zei (vertaald): "Een groeiend aantal ziekenhuizen, zoals Mount Sinai, heeft het medische schandaal van geslachtsafwijzende ingrepen onderkend." Minister van Justitie Todd Blanche zei (vertaald) dat het ministerie zich inzet om "zorgverleners die de federale wet overtreden en kinderen in gevaar brengen met zogenoemde genderbevestigende zorg ter verantwoording te roepen". Het ministerie voegt eraan toe dat het om aantijgingen gaat, dat geen aansprakelijkheid is vastgesteld en dat Mount Sinai alle aantijgingen ontkent. Het onderzoek volgt op het presidentiële decreet "Protecting Children from Chemical and Surgical Mutilation" uit januari 2025.

Twee weken later: NYU en UPMC volgen

Op 18 september 2026 maakte het ministerie bekend dat ook NYU Langone en UPMC een overeenkomst hadden gesloten. NYU Langone betaalt 8,5 miljoen dollar, UPMC 950.000 dollar; beide stoppen met puberteitsremmers, cross-sekse hormonen en operaties bij minderjarigen. Het ministerie schrijft dat het om aantijgingen gaat, dat geen aansprakelijkheid is vastgesteld en dat beide ziekenhuizen alle aantijgingen uitdrukkelijk ontkennen. NYU Langone schrijft in een eigen verklaring dat de overeenkomst de instelling en haar zorgverleners langdurige procedures bespaart en de dreiging wegneemt dat het vertrouwelijke gegevens van patiënten onder de 18 jaar aan justitie moet verstrekken; het ziekenhuis zegt niet te hebben geschikt vanwege enig wangedrag (bron). Meer over die schikking staat in een apart artikel.

Een patroon: de boekhouding, niet de rechtbank

Sinai, NYU en UPMC staan niet op zichzelf. Het ministerie noemt in zijn persbericht van 18 september eerdere, vergelijkbare overeenkomsten met de Cleveland Clinic Foundation, Connecticut Children's Hospital en Texas Children's Hospital; met de drie ziekenhuizen uit september komt het totaal op zes (bron). Opvallend is de aanpak. Geen van deze zaken eindigde met een rechterlijk oordeel over de wetenschappelijke onderbouwing van puberteitsremmers en hormoonbehandelingen. Het onderzoek gaat volgens het ministerie over de vraag of bij het voorschrijven en declareren van die zorg federale wetten zijn overtreden, en het werd telkens afgesloten met een overeenkomst waarin het ziekenhuis de aantijgingen ontkent. Shumate zei op 18 september dat de onderzoeken naar andere zorgaanbieders doorlopen.

Wat dit voor ouders in Nederland betekent

Een Amerikaanse DOJ-schikking heeft geen juridisch gevolg voor Nederland. Toch is de onderliggende vraag dezelfde als die achter de Cass Review lag: hoe stevig is de wetenschappelijke basis onder puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen, en hoe zorgvuldig werd die basis intern getoetst voordat een ziekenhuis een compleet behandelprogramma optuigde? In deze Amerikaanse zaken is die vraag niet door een rechter beantwoord: het onderzoek van justitie ging over voorschrijven en declareren en eindigde in een schikking. Voor ouders die op dit moment een traject met hun kind doorlopen, verandert er door deze schikkingen niets aan de situatie in Nederland. Wel laat de reeks zien dat grote Amerikaanse ziekenhuizen deze zorg aan minderjarigen onder druk van justitie beëindigen, terwijl zij zelf alle aantijgingen ontkennen.