NYU en UPMC stoppen genderzorg aan kinderen na schikking met Amerikaanse justitie

Twee grote Amerikaanse ziekenhuisorganisaties, NYU Langone Health en het University of Pittsburgh Medical Center (UPMC), hebben op 19 september 2026 een schikking getroffen met het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) over de genderzorg die zij aan minderjarigen gaven. NYU Langone betaalt 8,5 miljoen dollar, UPMC 950.000 dollar. Beide instellingen stoppen per direct met het geven van puberteitsremmers, cross-sekse hormonen en operaties aan patiënten onder de 18 jaar.

Fraudeonderzoek, niet alleen een medisch-inhoudelijk debat

De schikkingen zijn het resultaat van een onderzoek van de Civil Division van het ministerie van Justitie naar mogelijke overtredingen van de Food, Drug, and Cosmetic Act en de False Claims Act. Kern van het verwijt is dat de ziekenhuizen zorg aan minderjarigen declareerden bij federale zorgverzekeraars en particuliere verzekeraars onder onjuiste diagnosecodes, waardoor de aard van de behandeling niet correct werd geregistreerd. Dat sluit aan bij wat eerder al uit een Amerikaans HHS-rapport bleek over tientallen miljoenen dollars aan verzekeringsclaims voor puberteitsblokkers onder een verkeerde diagnosecode: het gaat niet om een geïsoleerd incident bij één instelling, maar om een declaratiepraktijk die op meerdere plekken terugkeert.

Geen schuldbekentenis, wel het einde van het programma

Beide ziekenhuizen ontkennen nadrukkelijk enige onrechtmatigheid. NYU Langone liet weten de schikking te zien als "in het belang van onze patiënten en hun families", en zei zo langdurige rechtszaken te willen vermijden voor patiënten, medewerkers en de instelling zelf. Justitie zelf benadrukt in de overeenkomsten dat er geen rechterlijke vaststelling van aansprakelijkheid is: de aantijgingen blijven aantijgingen. Minister van Justitie Todd Blanche verklaarde bij de aankondiging dat "ziekenhuizen die kinderen het doelwit maken van deze praktijken en vervolgens frauduleus betaling voor de ingrepen incasseren, daarvoor verantwoording zullen moeten afleggen." Wat overblijft na de juridische formuleringen is een feitelijk gegeven: twee ziekenhuizen die hun programma voor genderzorg aan minderjarigen actief verdedigden, staken dat programma nu, liever dan het aan een rechter voor te leggen.

Onderdeel van een groeiende rij

NYU en UPMC zijn niet de eerste. Eerder gingen al Mount Sinai Health System, Cleveland Clinic Foundation, Connecticut Children's Hospital en Texas Children's Hospital soortgelijke schikkingen aan, telkens met een combinatie van een geldboete en een toezegging om te stoppen met genderzorg aan minderjarigen. Het patroon is inmiddels dat federale onderzoekers niet zozeer de wetenschappelijke onderbouwing van puberteitsremmers en hormoonbehandelingen aanvechten via de rechter, maar de manier waarop de behandelingen werden gefactureerd — een aanpak die sneller tot resultaat lijkt te leiden dan een langdurig debat over de effectiviteit van de zorg zelf.

Wat dit voor ouders in Nederland betekent

Voor Nederlandse ouders heeft een Amerikaanse DOJ-schikking geen direct juridisch gevolg: hier loopt geen vergelijkbaar fraudeonderzoek en het zorgstelsel werkt anders. Toch is de onderliggende vraag dezelfde als die achter de Cass Review lag: hoe stevig is de wetenschappelijke basis onder puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen eigenlijk, en hoe zorgvuldig werd die basis intern getoetst voordat een ziekenhuis of kliniek een compleet behandelprogramma optuigde? In de Verenigde Staten blijkt die toets nu niet primair via de rechtbank te lopen, maar via de verzekeringsadministratie. Dat is een andere invalshoek dan de aansprakelijkheidsdiscussie die in Nederland rond het Dutch Protocol wordt gevoerd, maar de kernvraag — is hier ooit gehandeld op basis van deugdelijk bewijs — is identiek.

Voor ouders die op dit moment een traject met hun kind doorlopen, verandert er door dit nieuws niets aan de praktische situatie in Nederland. Wel laat het zien dat de institutionele steun voor het ongewijzigd doorzetten van puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen ook in de Verenigde Staten afbrokkelt — niet alleen bij toezichthouders en wetenschappers, maar nu ook bij de ziekenhuizen die deze zorg zelf leverden.