ROGD: de plotselinge omslag bij tieners

Op internetfora beschrijven ouders hetzelfde verhaal: een kind zonder eerdere gendertwijfel zegt tijdens of na de puberteit plotseling trans te zijn, in een periode waarin het meer tijd online doorbrengt of waarin vrienden hetzelfde zeggen. Onderzoeker Lisa Littman gebruikte voor dit patroon in 2018 de naam ROGD (bron).

Wat betekent ROGD?

ROGD staat voor Rapid Onset Gender Dysphoria: genderdysforie die plotseling of snel lijkt te ontstaan, tijdens of na de puberteit. Littman liet ouders een vragenlijst van 90 vragen invullen en kreeg 256 antwoorden die aan de criteria van het onderzoek voldeden. Bij 48,8 procent van de beschreven jongeren begon de genderdysforie volgens de ouders tijdens de puberteit, bij 51,2 procent erna. De jongeren waren gemiddeld 15,2 jaar toen zij zeiden trans te zijn (bron).

Waarin verschilt het van klassieke dysforie?

Littman onderscheidt vroege genderdysforie, die in de vroege kindertijd begint, van late genderdysforie, die na de puberteit begint. De ouders in haar onderzoek beschreven jongeren die als kind niet aan de criteria voor genderdysforie zouden hebben voldaan. In 36,8 procent van de beschreven vriendengroepen ging volgens de ouders de meerderheid van de leden zich als trans identificeren, en 63,5 procent van de jongeren ging vlak voor de aankondiging meer gebruikmaken van internet en social media (bron).

Van de beschreven jongeren was 82,8 procent bij de geboorte als meisje geregistreerd. Ook klinieken zagen een verschuiving: in Toronto en Amsterdam waren er onder de aangemelde adolescenten tussen 2006 en 2013 meer meisjes dan jongens, terwijl dat in de jaren daarvoor andersom was (bron).

Wie zijn deze jongeren vaak?

Volgens de ouders had 62,5 procent van de jongeren al vóór het begin van de genderdysforie minstens één psychiatrische diagnose of ontwikkelingsstoornis. Het vaakst genoemd werden angst (46,6 procent) en depressie (39,4 procent); autisme werd bij 8,0 procent genoemd en een eetstoornis bij 4,8 procent. Bijna de helft (48,4 procent) had voor het begin van de genderdysforie iets ingrijpends of stressvols meegemaakt, en 69,4 procent van de ouders zei dat hun kind in de adolescentie sociale angst had (bron). Littman oppert als hypothese dat sociale invloeden en een ongezonde manier van omgaan met moeilijke emoties bij een deel van de jongeren meespelen. Dat is een reden om die onderliggende thema's eerst te onderzoeken.

Is ROGD een erkende diagnose?

Nee. Na vragen over het artikel liet het tijdschrift PLOS ONE het opnieuw beoordelen en publiceerde het in maart 2019 een herziene versie; de resultaten bleven daarbij ongewijzigd, op enkele aangevulde waarden in één tabel na. In de toelichting staat dat ROGD op dat moment geen officiële diagnose is en dat het onderzoek het verschijnsel niet bevestigt, omdat alleen ouders zijn bevraagd en niet de jongeren zelf of hun behandelaars (bron). De ouders zijn geworven via drie websites waar ouders zulke ervaringen al deelden: 4thwavenow, Transgender Trend en Youth Trans Critical Professionals. Je hoeft geen etiket te accepteren of af te wijzen om de ervaring serieus te nemen.

Wat kun je ermee als ouder?

Het patroon herkennen helpt je rustig te blijven en niet te overhaasten. In de toelichting bij het onderzoek staat dat de term voorzichtig gebruikt moet worden: hij verklaart niet de ervaringen van alle jongeren met genderdysforie en mag niet dienen om kwetsbare jongeren te stigmatiseren (bron). Lees hoe je reageert in mijn kind zegt: ik ben trans, en verdiep je op Deouders en genderid.nl.